Czy domy szkieletowe są trwałe? Fakty i mity o konstrukcji drewnianej

Domy szkieletowe wracają w Polsce do mainstreamu i bardzo dobrze, ponieważ to nie jest technologia gorsza, tymczasowa ani budżetowa z definicji. Jest to technologia wymagająca większej precyzji, niż murowana. Jest to konstrukcja systemowa, nie intuicyjna i właśnie dlatego wokół szkieletu w Polsce powstało najwięcej mitów, uproszczeń i błędnych założeń. Kluczem jest fakt, że o trwałości technologii drewnianej nie decyduje materiał, a jakość systemu, wilgotność, detale, zabezpieczenia, projekt czy rzemiosło. Szkielet może być jednym z najtrwalszych rozwiązań pod warunkiem, że buduje się go poprawnie.

Mit: drewniane domy są nietrwałe – co mówi praktyka i badania?

Opinia o nietrwałości domów drewnianych wzięła się głównie z błędnych obserwacji domów budowanych amatorsko, bez zasad technologii, bez kontroli wilgotności drewna oraz ze „szkieletów garażowych”, które nie miały nic wspólnego z konstrukcją szkieletową w rozumieniu systemowym. Badania, normy, statystyki i praktyka inżynierska mówią coś odwrotnego, mianowicie że poprawnie wykonany dom szkieletowy ma trwałość porównywalną z murowanym, a często nawet większą ponieważ elementy są wymienne, przewidywalne, a cały układ jest policzalny i powtarzalny. Sprawdzone drewno konstrukcyjne jest badane, certyfikowane i klasyfikowane.

Nawet w warunkach zmiennego klimatu trwałość konstrukcji szkieletowych liczona jest dziś na dziesiątki lat bez degradacji nośności. Co więcej, w krajach o dużej zmienności klimatu, udział domów drewnianych przekracza 70-90%. Gdyby ta technologia była nietrwała nie byłoby to możliwe ekonomicznie. To nie technologia jest słaba, a zazwyczaj jakość wykonania tworzy nietrwałość.

Co wpływa na żywotność konstrukcji szkieletowej?

Trwałość szkieletu jest wprost zależna od jakości warstw i szczegółów budowy: kontrola wilgotności drewna na wejściu, brak mostków wilgoci, poprawne dylatacje, wentylacja fasad czy paroizolacje, właściwy montaż okien oraz ciągłość systemów. Drewno nie psuje się „od powietrza”, drewno psuje się od wilgoci zamkniętej konstrukcyjnie. Szkielet musi oddychać i musi mieć drogi odprowadzenia wilgoci. Jest to centrum całej technologii i tu najwięcej inwestorów oraz wykonawców robi błędy.

Drugim kluczowym elementem trwałości jest systemowość. Szkielet to nie patchwork „jak komu pasuje”. To jest logika konstrukcji powtarzalnej. To precyzyjna logika osadzenia elementów nośnych w system. To jest technologia fabryczna i dlatego najlepsze szkielety robi się właśnie tam. W fabryce kontroluje się standard, a standard = trwałość.

Jak zabezpiecza się drewno konstrukcyjne?

Drewno konstrukcyjne nie jest materiałem pozostawionym „samemu sobie”. Cała współczesna technologia zabezpieczenia drewna polega na kontroli wilgotności, stabilizacji parametrów, odpowiednim przechowywaniu, suszeniu i takim projektowaniu konstrukcji, aby drewno miało gdzie oddawać wilgoć. Ochrona chemiczna jest dodatkiem, nie bazą trwałości. Najważniejszym zabezpieczeniem jest brak warunków do degradacji. Drewno zabezpieczone poprawnie technologicznie jest materiałem trwałym, stabilnym i przewidywalnym.

Zabezpieczenie drewna jest więc procesowe, nie magiczne. Drewno wchodzi do systemu suszone, sezonowane, składowane w kontroli, a następnie jest chronione poprzez właściwe warstwy ściany – paroizolacje, wiatroizolacje, wentylowane fasady i poprawnie wykonane detale okienno-drzwiowe. To te elementy realnie chronią konstrukcję – bo eliminują wpływ wilgoci kapilarnej i kondensacyjnej. W praktyce – najważniejszym zabezpieczeniem drewna jest poprawny projekt i poprawna budowa. Impregnacja jest tylko wsparciem, nie rdzeniem trwałości.

Przykłady szkieletowych domów, które służą od pokoleń

Najbardziej znane przykłady konstrukcji drewnianych wielopokoleniowych są w Skandynawii, Japonii, Kanadzie, USA – wiele z nich ma po 80–100 lat i nadal są użytkowane. Ale podobne przykłady mamy też w Europie Środkowej, w budownictwie szachulcowym i konstrukcjach drewnianych z przełomu XIX/XX wieku. Drewno dobrze zabezpieczone, prawidłowo eksploatowane i utrzymywane, ma potencjał wielopokoleniowy. I to nie jest teoria, jest to praktyka udowodniona historycznie.

Szkielet nie jest więc konstrukcją sezonową, a konstrukcją lekką  i w tym jest jego siła. Można go modernizować, adaptować, wzmocnić, przebudować, wymienić elementowo. W murowanych konstrukcjach często nie ma takiej modułowości i takiej możliwości serwisowej, to ogromna przewaga w cyklu życia domu. Trwałość nie jest tu ograniczeniem – trwałość jest cechą, jeśli inwestor i wykonawca nie tną jakości.

Jeżeli szukasz sprawdzonego dostawcy gotowych domów z paczki, koniecznie sprawdź ofertę Eneroo:
https://eneroo.pl/produkty-kategoria/twoj-dom-z-paczki-eneroo/projekty-domow-szkieletowych/